अध्यक्ष तथा न्यायाधीश श्री. शुभम लटूरिया यांच्या मार्गदर्शनाखाली NALSA योजना २०२४ आणि जागतिक मानसिक आरोग्य दिनानिमित्त उपक्रम
कणकवली, दि. १४ ऑक्टोबर २०२६ : कायद्याची माहिती समाजातील प्रत्येक घटकापर्यंत पोहोचावी, दिव्यांग व्यक्तींना त्यांच्या हक्कांची जाणीव व्हावी आणि त्यांना सन्मानाने, आत्मविश्वासाने जीवन जगण्यासाठी प्रोत्साहन मिळावे, या उद्देशाने तालुका विधी सेवा समिती, कणकवली आणि वकील संघटना, कणकवली यांच्या संयुक्त विद्यमाने आज राजर्षी छत्रपती शाहू महाराज मतिमंद निवासी विद्यालय, कारंजे, ता. कणकवली येथे कायदेविषयक मार्गदर्शन शिबिराचे आयोजन करण्यात आले. NALSA (Legal Services to Persons with Mental Illness and Persons with Intellectual Disabilities) Scheme, 2024 तसेच जागतिक मानसिक आरोग्य दिनाच्या अनुषंगाने आयोजित या उपक्रमातून विशेष विद्यार्थ्यांमध्ये कायदेविषयक जागरूकता निर्माण करण्याबरोबरच त्यांच्याप्रती संवेदनशीलता, आपुलकी आणि सामाजिक बांधिलकी जपण्याचा संदेश देण्यात आला.
या शिबिराचे मार्गदर्शन तालुका विधी सेवा समिती, कणकवलीचे अध्यक्ष तथा दिवाणी न्यायाधीश व प्रथम वर्ग न्यायदंडाधिकारी श्री. शुभम लटूरिया यांच्या मार्गदर्शनाखाली करण्यात आले. न्यायव्यवस्था ही केवळ न्यायालयीन कामकाजापुरती मर्यादित नसून समाजातील गरजू, वंचित आणि विशेष सहाय्याची आवश्यकता असलेल्या व्यक्तींपर्यंत न्याय व कायदेविषयक मदत पोहोचविणे हेदेखील तिचे महत्त्वपूर्ण कर्तव्य आहे, या भावनेतून या उपक्रमाचे आयोजन करण्यात आले.
शिबिरादरम्यान NALSA योजनेच्या माध्यमातून मानसिक आजार असलेल्या व्यक्ती तसेच बौद्धिक दिव्यांगत्व असलेल्या व्यक्तींना उपलब्ध असलेल्या कायदेशीर सेवा, त्यांचे अधिकार, त्यांना मिळू शकणारी विधी साहाय्याची मदत आणि समाजातील प्रत्येक व्यक्तीला सन्मानाने जगण्याचा असलेला अधिकार याविषयी मार्गदर्शन करण्यात आले. दिव्यांग व्यक्तींना त्यांच्या अडचणींच्या वेळी योग्य कायदेशीर मार्गदर्शन मिळणे, त्यांच्याशी सन्मानपूर्वक वागले जाणे आणि त्यांना समाजाच्या मुख्य प्रवाहात सहभागी होण्यासाठी अनुकूल वातावरण मिळणे आवश्यक असल्याचे अधोरेखित करण्यात आले.
जागतिक मानसिक आरोग्य दिनाच्या पार्श्वभूमीवर मानसिक आरोग्याचे महत्त्व, व्यक्तीच्या भावनिक गरजा समजून घेण्याची आवश्यकता आणि समाजाने मानसिक आरोग्याविषयी अधिक संवेदनशील दृष्टिकोन स्वीकारण्याचे महत्त्व याबाबतही जनजागृती करण्यात आली. विशेष विद्यार्थ्यांकडे सहानुभूतीच्या पलीकडे जाऊन समानता, आदर आणि आपुलकीच्या भावनेने पाहणे गरजेचे आहे. प्रत्येक विद्यार्थ्यामध्ये काहीतरी विशेष क्षमता असते आणि योग्य मार्गदर्शन, प्रोत्साहन व प्रेम मिळाल्यास त्याच्या व्यक्तिमत्त्वाचा विकास होऊ शकतो, हा सकारात्मक संदेश या उपक्रमातून देण्यात आला.
या प्रसंगी विद्यालयातील विद्यार्थ्यांशी संवाद साधत त्यांच्या आनंदात सहभागी होण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. कार्यक्रमादरम्यान उपस्थित १२ विद्यार्थ्यांना खाऊ तसेच शैक्षणिक उपयोगाच्या स्टेशनरी साहित्याचे वाटप करण्यात आले. या छोटेखानी उपक्रमामुळे विद्यार्थ्यांच्या चेहऱ्यावर आनंद फुलला. कायदेविषयक जनजागृतीसोबतच विद्यार्थ्यांशी जिव्हाळ्याचे नाते निर्माण करणे, त्यांना प्रोत्साहन देणे आणि समाज त्यांच्या पाठीशी आहे, ही भावना त्यांच्यापर्यंत पोहोचविणे, हा या उपक्रमामागील महत्त्वपूर्ण हेतू होता.
या कार्यक्रमास तालुका विधी सेवा समितीच्या वरिष्ठ लिपिक श्रीमती आचार्य आणि शिपाई श्री. प्रसाद बेंद्रे उपस्थित होते. विद्यालयाच्या मुख्याध्यापिका श्रीमती रश्मी सोगम, अधीक्षक श्री. भिकाजी कदम, विशेष शिक्षक श्री. संदीप सावंत व श्री. गौरव गावकर तसेच काळजीवाहक श्री. ललित राणे, श्री. मुणगेकर आणि श्री. गोठणकर यांची उपस्थिती लाभली. विद्यालयातील शिक्षक व कर्मचारी यांनी विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक, सामाजिक आणि दैनंदिन विकासासाठी केलेल्या कार्याचे या उपक्रमाच्या अनुषंगाने महत्त्व अधोरेखित झाले.
न्याय सर्वांसाठी, विधी सेवा सर्वांसाठी आणि सन्मानाने जगण्याचा अधिकार प्रत्येकासाठी, हा संदेश या शिबिरातून प्रभावीपणे देण्यात आला. समाजातील प्रत्येक घटकाला कायद्याचे संरक्षण, योग्य मार्गदर्शन आणि आवश्यकतेनुसार मोफत विधी सेवा उपलब्ध करून देण्याच्या व्यापक उद्देशाने तालुका विधी सेवा समिती, कणकवली सातत्याने जनजागृतीपर उपक्रम राबवत आहे. विशेष विद्यार्थ्यांसाठी आयोजित या कार्यक्रमाने कायदेविषयक जागरूकता आणि सामाजिक संवेदनशीलता यांची सुंदर सांगड घातली.
विशेष विद्यार्थ्यांच्या चेहऱ्यावरील आनंद, त्यांच्याशी साधलेला संवाद आणि त्यांच्याप्रती व्यक्त केलेली आपुलकी यांमुळे या उपक्रमाला केवळ कायदेविषयक शिबिराचे स्वरूप न राहता माणुसकी, समावेशकता आणि सामाजिक उत्तरदायित्वाचा स्पर्श लाभला. कायद्याची जाणीव, हक्कांचा सन्मान आणि माणुसकीची ऊब प्रत्येकापर्यंत पोहोचविण्याच्या दिशेने कणकवली तालुका विधी सेवा समितीचा हा उपक्रम निश्चितच प्रेरणादायी ठरला.